Domates Nasıl Kesilir

Domates kesmek dünyanın en kolay işi gibi görünür; ta ki tabakta dilimlerin altında bir su birikintisi oluşana, ekmeğin içi ıslanana ya da salatanın dibi çorbaya dönene kadar. Aslında sorun domateste değil, çoğu zaman bıçakta ve kesim yönünde. Aşağıda domates kesme işini baştan sona, kendi mutfağınızda tek başınıza uygulayabileceğiniz şekilde anlatıyorum.

Domates neden su bırakır?

Domatesin içi bölmelerden oluşur. Her bölmenin içinde çekirdekler ve onları saran jel kıvamında bir sıvı vardır. Bu bölmeleri enine keserseniz, yani domatesi "ekvatorundan" ikiye bölerseniz, tüm cepleri aynı anda açmış olursunuz ve sıvı hemen dışarı akar. Sap tarafından alt tarafa doğru, yani boydan kestiğinizde bölme duvarları büyük ölçüde ayakta kalır ve suyun büyük kısmı içeride kapalı kalır.

Kısa cevap: Domatesi boydan (saptan tabana) kesin, enine değil.

Hangi bıçak işe yarar?

İnce, keskin ve mümkünse hafif tırtıklı bir bıçak. Tırtıklı ekmek bıçağı, kabuğu delmekte zorlanmadığı için ince dilim çıkarmakta çok işe yarar. Kalın, kör bir şef bıçağı ise kabuğu kesmek yerine bastırır; iç yapıyı ezer ve suyu dışarı iter. Kör bıçakla domates kesmenin adı kesmek değil, sıkmaktır.

Küçük bir kontrol: bıçağı domatesin kabuğuna hafifçe dayayıp öne doğru çekin. Kabuk anında açılmıyorsa bıçağınız bileme taşı veya masat görmek istiyor.

Hangi domates seçilmeli?

• Salata ve sandviç için: Eti sıkı, olgun ama yumuşamamış domates. Parmakla bastırdığınızda hafif direnç göstermeli.
• Sos ve yemek için: Daha etli, çekirdek boşluğu küçük domatesler. Suyu az olduğu için tencerede daha çabuk kıvam alır.
• Aşırı yumuşak domates: Dilim olmaz. Onu rendeleyip çorba veya sos tarafına yönlendirin.

Buzdolabından yeni çıkmış domates daha sıkı olduğu için daha kolay kesilir. Ama soğuk domatesin aroması kapanır. Pratik çözüm: domatesi kesmeden 15–20 dakika önce dolaba koyun, kestikten sonra oda sıcaklığında birkaç dakika bekletip servis edin.

Adım adım domates kesme

1. Yıkayın ve iyice kurulayın. Islak kabuk bıçağın altında kayar; kuru kabuk tutunur.
2. Sap çukurunu çıkarın. Küçük bir bıçağın ucunu sapın çevresine batırıp koni şeklinde çevirerek sert göbeği alın. Bu sert kısım dilimin ortasında kalırsa hem lif gibi durur hem bıçağı saptırır.
3. Domatesi sabitleyin. Sap çukurunu çıkardığınız yüzü tahtaya bakacak şekilde koyarsanız domates yuvarlanmaz. Yuvarlanan domates, kesilen parmak demektir.
4. Yönü belirleyin. Sap ekseni yukarı bakacak şekilde konumlandırın; kesikleri saptan tabana doğru, yani boyuna atacaksınız.
5. Tek yönde çekerek kesin. Bıçağı yukarıdan aşağı bastırmak yerine öne doğru çekin. İlk hareket kabuğu açar, ikinci hareket eti geçer. Baskı değil, hareket kesiyor.
6. Kalınlığı amaca göre ayarlayın. Sandviç için yarım santim civarı, salata için biraz daha kalın dilimler daha iyi durur. Çok ince dilim hem yırtılır hem suyunu bırakır.
7. Kestikten sonra dinlendirin. Dilimleri kağıt havlu üzerine, kesik yüzleri aşağı bakacak şekilde 5 dakika dizin. Fazla nem havluya geçer.
8. Tuzu son anda atın. Tuz suyu çeker. Servisten hemen önce tuzlarsanız dilimler diri kalır.

Küp küp doğramak gerekiyorsa

1. Domatesi boydan dilimleyin.
2. Dilimleri üst üste değil, yan yana dizin.
3. İsterseniz çekirdekli jel kısmı bir kaşıkla sıyırıp ayırın; bu kısmı çöpe atmayın, sos veya çorbaya katın.
4. Şeritleri kesin, sonra 90 derece çevirip küpleri çıkarın.

Kabuksuz küp isteyenler için: domatesin kabuğuna çentik atıp 15–20 saniye kaynar suda bekletin, buzlu suya alın; kabuk kendiliğinden soyulur. Bu yöntem sebze yemeklerinde ve ev yapımı soslarda pürüzsüz bir doku verir.

Amaca göre kesim tablosu